“Annette” değerlendirmesi (2021, Ayvalık Film Festivali) #formdayız

Tür: Dram, Müzikal
Yönetmen: Leos Carax
Yazar: Ron Mael, Russell Mael
Oyuncular: Adam Driver, Marion Cotillard, Simon Helberg
Formu dolduran: Yağmur Ruken

Zaman dilimi ve mekân 

Günümüz dolaylarında, aşina bir trajedinin varlığını hissettirdiği bir aşkın evrenindeyiz.

Ne hakkında?

Annette, dünyaca ünlü stand up sanatçısı Henry ile yine dünyaca ünlü opera sanatçısı Ann’in tutku dolu aşklarını merceğine alan bir müzikal şölen. Hem meslekleriyle ilişkileri hem de karakter özellikleriyle 2 ayrı ucu temsil eden bu çiftin ilişkileri, kızları Annette’in doğumu ile birlikte müphem ve tekinsiz bir yöne doğru sürüklenmeye başlıyor. Ann’in büyüyen şöhreti karşısında Henry’nin şiddetini arttıran aşkı ve tutkusu hem kariyerini hem de Ann ile olan huzurlu ilişkisini sekteye uğratan bir dengesizliğe, yıkıma dönüşüyor. 

İlk intiba?

Annette, aşina olduğumuz trajediyle örülü tutkulu aşk anlatısını kâğıttan perdeye taşıma şekliyle uzun yıllar hatırda kalacak bir iş. Yönetmen sineması olduğunu her ânında hissettiren yapım, Sparks ellerinden çıkan müzikleriyle de unutması zor bir tecrübe.

Film, hem rengârenk görsel dünyasını hem de Sparks ile iş birliğinden doğan, tekinsiz işitsel dünyasını acelesiz bir tavırla kuruyor. Bu tavır, Carax’ın anlatının diliyle oynadığı oyunlarla birleşince; seyir deneyiminde yaşanabilecek bir dağılmadan da azade olamıyor. 

Derinlerde ne var?

Aşk, bağlılık, ölüm, yaşam gibi mefhumları görsel diline ve müziklerine sirayet ettiren film, tanıdık sayılabilecek öyküsünü seyirci beklentisinin kodlarıyla oynayarak inşa ediyor.

Trajik bir aşk hikâyesini anlatmaktan öte anlatı mecrasının kendisiyle de dertleri olan film, stand up ile operanın, yaşatmakla öldürmenin, tutkuyla yıkımın kol kola yürüdüğü bir yola seyircisini davet ediyor. Bu yolda, sanatın farklı görsel formlarına dirsek temasından geri durmuyor, hakikatle kurmaca arasındaki ayrımı biçimsel tercihleriyle de işaret ediyor.

Taşıdığı kodlar

Trajik bir aşk öyküsünü yeni dil arayışları ve müzikal anlatının sınırlarında kurduğu oyunlarla anlatma motivasyonu belli olan film, seyircisini fırtınalı bir gecede tekinsiz bir valse kaldırıyor gibi. 

Bu vals, Annette’in film evrenine kukla formunda dâhil olmasıyla hem dramaturjisinde hem de görsel tekinsizliğinde bir karşılık buluyor; adım adım enkaza dönüşen Henry’nin tüm makyajını, iyi gözükme motivasyonunu yitirmesiyle sonlanıyor.

Karakterlere dair…

Anlatının Henry ile Ann’in tutkulu aşklarıyla başladığını belirtmiştik. 2 ayrı ucu bir arada tutan bu ilişkinin bir tarafında Henry komedi vesilesiyle hakikati söylemeyi, seyircisini “öldürmeyi” tercih ederken diğer tarafta Ann, bir parçası olduğu tragedya anlatılarıyla seyircisine katarsis anları yaşatarak onları “kurtarmayı” tercih ediyor. 

Bir zaman sonra Henry’nin yıkıcı gücü sahne performansından Ann’e sirayet ederek filmin başlangıcında kurulu dengeleri birçok anlamda bozguna uğratıyor. Bu yıkıcı güce daha sonra Henry’ye musallat olan bir hayalet ile annesinden miras aldığı büyüleyici sesiyle kukla formunda var olan Annette eşlik ediyor.

Kimler sever?

Annette güvenli bir seyir deneyimi yaşamayı sevenler için iyi bir tercih olmasa da müzikleriyle, görsel dünyasıyla ve oyunculuk performanslarıyla; özenle kurulmuş tekinsiz bir rüya deneyimlemek isteyenlere nefis bir seyir yaşatabilir. Mizahla dramın, yıkımla yaşamın kol kola gezdiği, takibi zor bir rüya deneyimi.

İzlemeden önce bilmeniz gerekenler

Leos Carax’ın Holy Motors (2012) sonrası verdiği uzunca arayı noktaladığı Annette, diyaloglardan ziyade yaklaşık 10 yıl boyunca Carax – Sparks iş birliğinde geliştirilen şarkılardan oluşuyor.

Carax, projenin 2012 yılında Sparks tarafından kendisine teklif edildiğini ve ilk aşamada başrol için Joaquin Phoenix’i düşündüğünü söylemişti. Fakat sonrasında Girls dizisindeki performansından etkilendiği Adam Driver ile yolları kesişmiş.

Ayrıca Rihanna için özel olarak küçük bir rol yazıldığını fakat kendisinin teklifi kabul etmediğini söylüyor Carax.

Hakkında konuşturuyor mu?

74. Cannes Film Festivali’nin açılışını yaparak ilk kez seyircisiyle buluşan Annette, Leos Carax ve Sparks ortaklığı sebebiyle yılın en merak edilen filmlerden biriydi. Türkiye’deki prömiyerini Ayvalık Film Festivali’nde yapan Annette, Carax’ın reji oyunlarıyla hakkında konuşturmaya bir süre daha devam edecek şüphesiz.