İngiliz müzisyen ve besteci Peter Gabriel’in beşinci stüdyo albümü So artık tam 40 yaşında.

İlk dinleyişten bu yana neler değişmiş? Şarkıların arasına neler sızmış? Yaşa takılanlar açtı ve yeniden dinledi.

---

Peter Gabriel 
So
19 Mayıs 1986

Çok mühim albümdür çünkü…

Peter Gabriel’in 50 senelik kariyerinin belirleyici albümü; deneysel, progresif bir müzisyenden çok daha geniş kitlelere görünür bir isim olmasının yolunu açan çalışması. Bunda da ilk kez 1984 yapımı film Birdy’nin müzikleri için beraber çalıştığı Daniel Lanois’in prodüksiyona katkısı olmalı. O ara U2 ile çalışarak dikkatleri çeken Lanois’in albüme kattığı modern hava çok mühim. Gabriel’in “world music” avukatlığını ve coşkusunu aslında gayet batılı “pop” yaklaşımdaki şarkılara katarken ortaya dinlemesi kolay olmayan bir bulamaç çıkma ihtimali vardı. Lanois’in yanı sıra gitarda Gabriel’le uzun seneler çalışmış David Rhodes, basta harika Tony Levin ve çok sevdiğim bir davulcu olan Manu Katché buna imkân vermemişlerdir. Brezilya ve Afrika kökenli ritimler, şarkılara özgünlüğünü katar. Ayrıca Youssou n’Dour, Laurie Anderson, Jim Kerr gibi de önemli konukları vardır albümün. 

İlk dinleyişte hissettirdikleri vs bugün hissettirdikleri

Yalan değil benim de Gabriel’i ilk tanımam “Sledgehammer”ın videosuyla, MTV yoluyla olmuştu. Albüm şimdiden bakıldığında 80’lerin extravaganzzalığını yansıtan, beki yer yer popa fazla göz kırpan, devamlılığı biraz sorunlu, -mesela “Sledgehammer”dan Kate Bush’lu “Don’t Give Up”a geçiş sarsıyor insanı- bir albüm gibi toptan bakıldığında. Şarkı şarkı ise çok güçlü. Türü için söylenen progresif pop tabirini ziyadesiyle, alnı ak bir şekilde taşıyor. “Mercy Street” de sanırım Peter Gabriel’in en güçlü şarkısı olmalı. Açıkçası hiçbir zaman duygusuna çok ikna olamadığım vokalinin en güçlü ânı belki de.  

Bunu biliyor muydunuz?

Shakuhachi flütlü introsu ile ayrı bir marka diyebileceğimiz “Sledgehammer”ın klibi MTV’nin dominant müziğe ulaşma medyumu hâline gelmeye başladığı yıllarda kanal için bir koçbaşı etkisi yapmıştı. Stop-motion ve kil animasyon yapımı video,80’leri anlatan her belgeselin tartışmasız kullandığı, o yılların soluğunu veren bir iş oldu. Ayrıca Gabriel 2011’deki New Blood isimli çalışmasında; albümden “Mercy Street”, “In Your Eyes”, “Red Rain” ve “Don’t Give Up”ın orkestral tarzda yeniden yorumlanmış hâllerini içeren versiyonlarını yayınladı. 2013’teki, Gabriel’in daha önce şarkılarını yorumladığı yeni kuşaktan isimler So’dan parçalara cover versiyonlar yaptılar. Bu ay bu sayfalarda da görebileceğiniz Elbow “Mercy Street”i, Randy Newman “Big Time”ı, Feist da maalesef geçtiğimiz günlerde genç yaşta aramızdan ayrılan Timber Timbre (Taylor Kirk) ile “Don’t Give Up”ı yorumlamıştı. Son olarak da The Life of Rock with Brian Pern’den bahsedelim. 2014-2017 arası yayımlanan İngiliz komedisinin, Simon Day’in canlandırdığı ve son derece Peter Gabriel esinli baş karakteriyle müzik tarihini ve kültürünü gayet ince alaya alan çok keyifli bir program olduğunu da eklemeli.