MTV’nin müzik yayınını resmen sonlandırmasının ardından, o dönemi ve MTV’ye dair iyisiyle kötüsüyle hafızada kalan şeylere dönüp bakacağımız serinin ikinci listesindesiniz. Bu kez konumuz MTV Unplugged.

Sahnenin mutlaka loş ışıklarla donatıldığı MTV Unplugged, müzisyenleri kendi şarkılarının (ya da coverlamak istedikleri şarkıların) akustik versiyonlarıyla ve çoğu zaman alışılmadık bir sadelikle kayıt altına alan bir seriydi. Özellikle 90’larda müzik kültürünü şekillendiren hadiselerden birine evrilen MTV Unplugged kapsamında 100’den fazla performans gerçekleşti, bunlardan 30’u albüm ya da VHS / DVD olarak da yayımlandı. 

Hem çıktığı döneme iz bırakmış hem de sonraki jenerasyonları etkisi altına almış 10 performansa dönüp bakmak için bir kez daha kumandamızın bizi MTV’ye ulaştıracak tuşuna basıyoruz.

---

Nirvana

MTV Unplugged denince gözünüzün önüne gelen ilk şey Kurt Cobain’in meşhur hırkası olabilir. 1993 sonbaharında Manhattan’daki Sony Music stüdyolarındaki performans Nirvana klasiklerinin yarı-akustik uyarlamalarıyla olduğu kadar David Bowie, Meat Puppets, Lead Belly gibilerinin parçalarına yapılmış coverlarla da efsaneleşti. Albüm versiyonu da Billboard listelerine zirveden giriş yapmıştı.

Ne dinlesek?: Dramatik bir David Bowie yorumu, The Man Who Sold The World.

The Cure

1991’de Londra’daki Limehouse TV stüdyolarında kayıt altına alınan bu kısa performans, muhtemelen birçoklarının kendi evinde The Cure dinlerken yarattığı ortamı (mumlar, yastıklar, loş bir atmosfer) canlandırıyor. Bu aynı zamanda, sonraları Wish albümünde yer alacak “A Letter to Elise” parçasının da ilk kez duyulduğu performans.

Ne dinlesek?: Just Like Heaven

Lauryn Hill

R&B ikonu Lauryn Hill tek başına sahnede, elinde bir akustik gitar ve önünde mikrofon var. 90’ları tanımlayan bir müzisyen olarak MTV Unplugged çıkarması uzun zamandır bekleniyor olsa da tercihi tamamen yeni ya da daha önce demo versiyonları yayımlanmış parçalardan oluşan bir set. Daha sonra albüm olarak da yayımlanan performans, müzisyenin şarkı aralarındaki içten sohbetlerine de ev sahipliği yapıyor.

Ne dinlesek?: Adam Lives in Theory

Oasis

Oasis, MTV Unplugged sahnesine Britpop’un en parlak günlerinde adım attı. Ancak 1996 yazında gerçekleşen konserin en çok konuşulan yanı müzikten çok Liam Gallagher’ın son anda sahneye çıkmayı reddetmesi oldu. Gerekçe olarak boğaz ağrısını gösterse de aynı gün izleyici koltuğunda birayla performansı izlerken görüntülenmesi yıllarca hatırlandı. Vokalleri Noel Gallagher üstlendiği performans, Royal Festival Hall’da kaydedildi.

Ne dinlesek?: Listen Up

Pearl Jam

16 Mart 1992 tarihli bu kayıt, MTV’de yayımlandıktan sonra uzun yıllar bir albüme dönüştürülmedi ya da DVD’si piyasaya sürülmedi. Korsan kayıtlar ortalıktaydı elbette ama ilk kez Ten albümünün 30. yıl baskılarında resmî olarak paylaşıldı. Eddie Vedder’ın koluna, o dönem ABD’de kadınların kürtaj hakkını savunan bireylerin benimsediği “PRO CHOICE” teriminin yazdığı “Porch” performansına da parantez açmalı tabii.

Ne dinlesek?: Evet, Porch’tan devam.

Page & Plant

İki Led Zeppelin üyesi Jimmy Page ve Robert Plant’in MTV Unplugged projesi, kayıtları Fas, Galler ve İngiltere’de gerçekleşen 90 dakikalık bir konser filmi olarak kurgulandı. Kimi parçalarda ikiliye Mısır ve Fas’tan orkestraların da eşlik ettiği düzenlemeler, kimi Led Zep fanlarının uzun FRP seanslarına elbet eşlik etmiştir. 

Ne dinlesek?: No Quarter

Mariah Carey

Mariah Carey’nin MTV Unplugged performansı, hakkında yapılan “sadece stüdyo sanatçısı” eleştirilerine karşı bir yanıt niteliğindeydi. 1992’de New York’taki Kaufman Astoria stüdyolarında kaydedilen bu özel oturum, gördüğü yoğun ilgiden sonra EP olarak da yayımlandı ve 10 milyonu aşan satış rakamlarına ulaştı. 

Ne dinlesek?: Performansın tartışmasız zirve noktası, Michael Jackson cover’ı I’ll Be There.

Uptown Records

MTV Unplugged sahnesi, 1993’te bir plak şirketine ev sahipliği yaptı. R&B, soul ve new jack swing türlerinin yıldızlarını barındıran bu özel yayında Jodeci, Mary J. Blige ve Father MC gibi isimler sahnedeydi. Genellikle rock müzik ile özdeşleştirilen Unplugged formatının dışına çıkarak Siyah müziğe alan açan bu performans, temsiliyet açısından da önem taşıyor.

Ne dinlesek?: Mary J. Blige & K-Ci – I Don’t Want To Do Anything Else

Alice in Chains

MTV Unplugged külliyatının bir diğer grunge klasiği. Nisan 1996’de, Brooklyn Academy of Music’in Majestic Theatre salonunda kaydedilen bu performans, solist Layne Staley’nin bağımlılık kaynaklı sağlık sorunları sebebiyle verilen yaklaşık üç yıllık aranın ardından gerçekleşen ilk Alice in Chains konseri olarak da bir dönüş hikâyesi barındırıyor.

Ne dinlesek?: Birikmiş duygu yoğunluğunu müthiş yansıtan bir şarkı, Down in a Hole.

Hole

14 Şubat 1995’te Brooklyn Academy of Music’te kaydedilen performansı, Courtney Love’ın liderliğindeki Hole’un sahnedeki kırılgan ama sarsıcı enerjisini akustik düzleme taşıyor. Grubun Live Through This dönemine ait parçaların yanı sıra Duran Duran ve Crystals’tan sürpriz cover’lar da yer alıyor. Kimi parça seçimleri, Love’ın kişisel anlatısını daha da derinleştirirken, yaylı düzenlemeler performansa sinematik bir boyut katıyor.

Ne dinlesek?: “Kimi parça seçimleri” derken, Nirvana ile de bağlantısı bilinen Old Age’den bahsediyorduk mesela.

---

MTV’nin ardından #1: 80’ler ve 90’larda MTV tarafından sansürlenmiş 10 klip listesine de buradan ulaşabilirsiniz.