MTV'nin ardından #1: 80’ler ve 90’larda MTV tarafından sansürlenmiş 10 klip
Hazırlayan: Bant Mag.
MTV, bir zamanlar televizyonun en parlak logosuydu.
Günün her saatinde yeni bir video klip, yeni bir trend, yeni bir müzik ikonundan haberdar olmanızı mümkün kılan MTV, yıllar içinde bir reality şov kanalına evrildi. Evet, gidişat belliydi ve muhtemelen büyük kısmımız televizyonu açıp MTV’yi bulduğu son zamanı hatırlamıyordur. Ama tam 40 yılın ardından müzik yayınını resmen sonlandırması, ekran başında yeni şarkılarla tanışan bir nesli ister istemez geçmişe götürdü.
Dergi ekibi olarak bu nostalji dalgasına kapıldığımız sohbetlerin ardından, o dönemi ve MTV’ye dair iyisiyle kötüsüyle hafıza da kalan şeylere dönüp bakacağımız serinin ilk listesindesiniz şu an.
Başlangıcı, video klip geleneğinin yeni yeni şekillendiği 80’ler ve muhtemelen zirveyi gördüğü 90’larda, kanal tarafından sınırlı zaman dilimlerinde veya kesilip biçilerek yayımlanmış ya da hiiiç yayımlanmamış videolardan bir seçkiyle yapıyoruz. Bir dönem türlü sebeplerle “televizyona uygun” görülmeyen kliplerden bazıları, bugün o müze koleksiyonlarında, sinema bölümlerinde ders konusu olarak yaşıyor.
Queen — I Want to Break Free (1984)
Yönetmen: David Mallet
MTV neden sansürledi?: Grup üyelerinin drag yaparak dönemin ev kadını kostümleriyle kamera karşısına geçmesi, ABD izleyicisi için fazla “cesur” bulundu. MTV, bu görsellerin rock kültürüne uymadığını ve “eşcinsel çağrışımlar” içerdiğini belirterek yayını kısıtladı.
Bunu biliyor muydunuz?: MTV tarihinde yasaklandığı bilinen ilk klip bir başka Queen videosu: Cinsellik dozu yüksek, terli ve yarı çıplak bedenlerin yer aldığı “Body Language” (1982).
Depeche Mode — Strangelove (1987)
Yönetmen: Anton Corbijn
MTV neden sansürledi?: Klipte yer alan erotik pozlar ve fetiş sahneleri kanalı rahatsız etti. Bazı görüntüler çıkarıldıktan sonra klip tekrar yayına alındı. Bu da yetmedi, 1988’de Martin Atkyns yönetmenliğinde başka bir klip daha çekildi.
Bunu biliyor muydunuz?: Corbijn, 1986’dan bugüne tam 23 Depeche Mode klibi yönetti.
George Michael — I Want Your Sex (1987)
Yönetmen: Andy Morahan
MTV neden sansürledi?: Parçanın açıkça cinselliği övmesi ve klipteki erotik yakınlaşmalar, Amerikan televizyon standartlarına fazla geldi. Klip sadece geç saatlerde ve kısaltılmış olarak rotasyona girdi.
Bunu biliyor muydunuz?: Söz konusu şarkıya sansür ya da kısıtlama uygulayan tek mecra MTV değildi. BBC de “propagandatif” biçimde algılanma korkusuyla şarkının radyo yayınına yalnızca gece yarısından sonra izin verdi.
Madonna — Like a Prayer (1989)
Yönetmen: Mary Lambert
MTV neden sansürledi?: Siyah bir azizin öpülmesi, haçların yakılması ve dinî sembollerin erotikleştirilmesi tartışmalara yol açtı. MTV klibi kısıtlı saatlerde ve dikkatli bir edit ile yayımladı.
Bunu biliyor muydunuz?: “Like a Prayer”, pop müzik tarihinde resmî yayınından önce bir reklam filminde duyulan ilk şarkı. Söz konusu Pepsi reklamı ve sonrasında yaşanan skandallar, başka bir yazının konusu!
Cher — If I Could Turn Back Time (1989)
Yönetmen: Marty Callner
MTV neden sansürledi?: Cher’in transparan ve vücut hatlarını belirgin şekilde gösteren kıyafeti ve donanma gemisinde gerçekleştirdiği performans çok fazla “fazlaydı.”
Bunu biliyor muydunuz?: Cher’in yarı saydam “bodystocking” kıyafeti ile deri ceketi bir “son dakika kararı” olarak set ortamında belirlenmiş.
Soundgarden — Jesus Christ Pose (1991)
Yönetmen: Eric Zimmerman
MTV neden sansürledi?: Klipte yer alan haçlar, çarmıha gerilmiş figürler ve sert dini göndermeler ABD’de tepki topladı. MTV bu yüzden bazı sahneleri çıkararak yayına aldı.
Bunu biliyor muydunuz?: Gruba dinî çevrelerden ölüm tehditleri gelmesine sebep olan videonun açılışında geçen “And God So Loved Soundgarden He Gave Them His Only Song” mesajı, yönetmenin İncil’deki John 3:16 ayetine yaptığı bir gönderme.
Nine Inch Nails — Closer (1994)
Yönetmen: Mark Romanek
MTV neden sansürledi?: BDSM, çıplaklık, hayvan cesetleri (!) ve yoğun cinsel imgelem, videoyu kanal için “uygunsuz” kıldı. Hâlâ da mide bulanmadan izlemek kolay değil. Çıktığı dönem MTV’de ağır sansür uygulanarak gösterildi.
Bunu biliyor muydunuz?: Eski film stoklarının kullanımıyla “buluntu film” izlenimi yaratacak şekilde çekilen klibin birçok versiyonunda “Scene Missing” (Sahne Eksik) gibi ibareler kullanılarak kimi sahnelerin silindiğini izleyiciye hatırlatacak şekilde kurgulanmış kısımlar yer aldı.
Björk — Army of Me (1995)
Yönetmen: Michel Gondry
MTV neden sansürledi?:1995’te Oklahoma City’deki bombalama olaylarının hemen ardından MTV tarafından oynatma listelerinden çekildi ya da bombalama sahnesi çıkarılarak yayımlandı.
Bunu biliyor muydunuz?: Björk’ün MTV ile sansür sürtüşmesi bu kliple başladı; 2000’lerin başlarında “Pagan Poetry” ve “Cocoon” gibi işlerinde bu daha da belirginleşti.
Aphex Twin — Come To Daddy (1997)
Yönetmen: Chris Cunningham
MTV neden sansürledi?: Rahatsız edici çocuk maskeleri, bağıran yüzler ve karanlık atmosferiyle MTV’nin sınırlarını fazlasıyla zorladı; kanal çözümü kısaltılmış bir versiyon sipariş etmekte buldu.
Bunu biliyor muydunuz?: Klibin çekildiği yer, Stanley Kubrick’in A Clockwork Orange filmindeki birçok sahneyi çektiği Thamesmead South konut bölgesi.
Rammstein — Stripped (1998)
Yönetmen: Robert Longo
MTV neden sansürledi?: Leni Riefenstahl’ın 1936 Berlin Olimpiyatları üzerine çektiği Olympia (Fest der Völker) adlı belgeselden sahneler kullanılan klip, Nazi dönemine ait görüntüler barındırması sebebiyle MTV Almanya da dâhil olmak üzere pek çok platformda yayından kaldırıldı.
Bunu biliyor muydunuz?: Rammstein’ın nadir İngilizce kayıtlarından biri olan “Stripped”, bir Depeche Mode cover’ı. Grubun gitaristi Richard Kruspe, 2018’deki bir röportajında bir gün DM üyesi Martin Gore ile düet yapmayı hayal ettiğini söylemiş ve hâlihazırda bunu konuştuklarını anlatarak “doğru şarkı”yı beklediğini söylemiş. Bekleyiş hâlâ sürüyor gibi gözüküyor.
Bunlar da var:
Mötley Crüe – Girls, Girls, Girls (1987)
Striptiz kulübü sahneleri ve cinsellik imaları nedeniyle sansürlendi. Klip, daha “temiz” bir versiyonla kanalın rotasyonuna girdi.
Billy Idol – Cradle of Love (1990)
Orijinal versiyonunda problematik komedyenAndrew Dice Clay’ın sahneleri vardı; bu sahneler çekilinceye kadar klip MTV tarafından yayımlanmadı.
Tool – Prison Sex (1994)
Çocuk istismarı üzerine simgesel imgeler kullanan stop-motion animasyon klip, rahatsız edici içeriği nedeniyle yasaklandı.
The Prodigy – Smack My Bitch Up (1997)
Şiddet, uyuşturucu kullanımı, çıplaklık gibi unsurlar barındırması ve ters köşe sonu nedeniyle pek çok ülkede ve MTV’de yasaklandı. Klibin orijinal versiyonuna internette de ulaşılamıyor.
