Açık Radyo (Ömer Madra) seçti: 2018 Ağustos’undan bu yana iklim krizine karşı mücadelenin devinimi

“Tema önerimiz –‘Grevci’ Greta’nın isabetli sözlerini tekrarlama pahasına– yeryüzünde konuşulması gereken biricik konu: Yani İklim acil durumu! Özellikle 20-27 Eylül’de BM Genel Kurulu’nun iklim zirvesine paralel olarak dünya tarihinin gördüğü en büyük iklim eylemi olmasını beklediğimiz genel grev! Yokoluş İsyanı’nın yürüttüğü eylemler dizisi de bunun ayrılmaz bir parçası olacak herhalde…”

Ömer Madra

Ev ödevleri, kendilerinden önceki nesillerin pisliğini temizlemek

Şuna hiç şüphe yok ki dünyanın dört bir yanındaki şehirlerde gençler tarafından örgütlenen iklim grevleri geride bıraktığımız yılın en önemli olayları arasında. 5 Mart ve 24 Mayıs’taki ilk küresel iklim grevlerinin ardından Küresel İklim Grevi Haftası, 23 Eylül’de New York’ta gerçekleşen Birleşmiş Milletler İklim Eylem Zirvesi’ne paralel olarak ve yetişkinlere de katılım çağrısı yapılarak, dünya çapında 20 Eylül-27 Eylül tarihlerinde düzenlendi. Türkiye’de de Sıfır Gelecek kampanyası çatısında bir araya gelen çevre ve ekoloji örgütlerinin organizasyonuyla pek çok farklı noktada örgütlenen eylemler, kaybedecek bir saniyemiz bile olmadığı uyarısını güçlü bir şekilde yineledi.

Küresel ısıtma gündemini ve karşı karşıya olduğumuz krizi uzundur Açık Radyo’nun çok boyutlu yayınları üzerinden takip ediyoruz. Eylül ayında bu küresel eylem haftasını gündem yapan İklimAcil! isimli gündelik bir program da başlattılar. Dolayısıyla Açık Radyo’daki radyoculuk mesleğini 1995’ten bu yana sürdüren Ömer Madra’ya sorumuzu yönelttiğimizde alacağımız yanıtın çerçevesini elbette biliyorduk. Buradan hareketle İsveçli grevci Greta Thunberg’in ilham kaynağı ve katalizörü olduğu, 2018 Ağustos’unda başlayan ve tarihin en büyük iklim hareketlenmesine (hatta en geniş katılımlı kitlesel grevine) dönüşen süreçte neler yaşandığına bir dönüp bakmak istedik. Kimi maddelere Greta’nın insanlığın büyük ölçüde karanlıkta kalmış yerlerine dokunma gücüne sahip sözlerinin de eşlik ettiğini göreceksiniz.

Giriş illüstrasyonu: Vardal Caniş Su – Derleme: Ekin Sanaç

20 Ağustos 2018

“Skolstrejk för klimatet”
15 yaşındaki İsveçli öğrenci Greta Thunberg sabah uyandı, kahvaltısını etti, flyer’larını ve pankartını alarak evden çıktı. Okulu kırdı ve İsveç parlamentosu önünde yere oturarak iklim krizi için acilen harekete geçilmesini talep eden eylemine başladı. İsveç’ta yaşanan en sıcak yazın ardından başlattığı bu okul grevi eylemi, ABD silah yasalarına karşı Florida Parkland Lisesi öğrencilerinin örgütlediği protestodan esinleniyordu. 9 Eylül’de düzenlenecek İsveç genel seçimlerine kadar okula gitmeyecekti. Greta’nın taşıdığı pankartta “Skolstrejk för klimatet” (İklim için okul grevi) yazıyordu.

26 Ağustos 2018

Daha ikinci günden Greta’nın eyleminin eşlikçileri olmuştu. Henüz bir hafta geçmeden de başka öğrenci, öğretmen ve aileler oturma eylemine katıldı. Greta’nın iklim kampanyası medyanın ilgisini çekmeye başladı. Eylem önce İsveç’in diğer şehirlerine, oradan başka ülkelere yayılacaktı.

17 Eylül 2018

“Neden sahip olamayacağımız bir gelecek için ders çalışalım ki?”
Greta, iklim grevini her cuma İsveç parlamentosu önünde oturararak sürdüreceklerini açıkladı ve “Fridays for Future” (İklim İçin Okul Grevi ya da Gelecek İçin Cumalar) adı altında diğer öğrencileri de geleceklerini savunmaları için bu greve katılmaya davet etti.

8 Ekim 2018

Güney Kore’de gerçekleştirilen Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin ardından, Aralık 2015’te Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında hazırlanması kararlaştırılmış Küresel Isınmada 1,5 Derece Raporu, 195 ülkenin onayıyla yayımlandı. Küresel ısınmanın 1,5 dereceyle sınırlandırılmasının aciliyetini ortaya koyan rapor, insanlığın önü alınamaz zincirleme reaksiyonu tetikleme konumuna düşmekten kurtulması için (en fazla) 12 yıl kaldığına işaret etti. Yani 10 yıl sonra hiçbir şey geri döndürülebilir olmayacak.

31 Ekim 2018

Küresel ısıtma ve iklim değişikliği karşıtı İngiltere merkezli aktivist grup Extinction Rebellion (Yokoluş İsyanı), ilk eylemini Londra’da parlamento binasına giden yolları kapatarak gerçekleştirdi ve kitlesel sivil itaatsizlik kampanyasını başlattı.

Fotoğraf: John Stillwell / PA

Kasım 2018

İklim İçin Okul Grevi, 24 ülkede 17 bini aşkın öğrenciyi hareketlendirdi. Greta Avrupa’daki üst düzey etkinliklerde konuşmalar yapmaya başladı.

Dosyanın tamamını okumak için buraya tıklayarak Bant Mag. No: 68’e ulaşabilirsiniz.