Unutulmaz karakterleriyle 25 gençlik filmi

Ergenlik buhranları, aile baskıları, gelecek kaygısı, sivilceler, asılan dersler, cinsel uyanışlar, hormonlar, yaz aşkları, baş edilmesi gereken zorbalar, öfke nöbetleri ve büyük hayaller… Clueless’ın dizi uyarlamasından hareketle; akla gelen ilk örneklerle birlikte, kıyıda köşede kalan yapımları da almaya çalıştığımız bu seçkide; sadece “gençlik filmi” kodlarına uyan yapımlar değil, bu eşsiz dönemi günahı ve sevabıyla anlamaya çalışan birçok film de yer alıyor. 

Yazı: Merdan Çaba Geçer

The Graduate (1967)

Yönetmen: Mike Nichols
Gençler: Huzursuz, isyankâr, üniversiteyi bitirir bitirmez büyük bir boşluğa düşen, bir yandan da kendisinden yaşça büyük Bayan Robinson’ın çekim gücü altına giren Benjamin (Dustin Hoffman) ile ailesinin isteğiyle randevuya çıktığı, Ben’in kendi annesiyle ilişkisi olduğundan habersiz Elaine (Katharine Ross).

My Own Private Idaho (1991)

Yönetmen: Gus Van Sant
Gençler: Geçmişin yükü altında ezilen, narkoleptik, yersiz yurtsuz seks işçisi Mike (River Phoenix) ve oldukça varlıklı ailesinden kaçan, seks işçiliğini yalnızca keyfi olarak yaptığını söyleyen, Mike’ın gizliden gizliye âşık olduğu Scott (Keanu Reeves).

American Honey (2016)

Yönetmen: Andrea Arnold
Gençler: Aile içi şiddet ve yoksulluktan ibaret olan hayatını âni bir kararla geride bırakan Star (Sasha Lane), onu yeni bir hayat kurması için teşvik eden, flörtöz, şiddete meyilli Jack (Shia LaBeouf) ve geçimini dergi aboneliği satarak kazanan bu evsiz grubun lideri Krystal (Riley Keough).

Y Tu Mamá También (2001)

Yönetmen: Alfonso Cuarón
Gençler: Orta hâlli ve sol görüşlü bir aileden gelen Julio (Gael García Bernal), babası üst düzey bir politikacı olan çocukluk arkadaşı Tenoch (Diego Luna) ve ikisini kısa sürede etkisi altına alan, kendilerinden yaşça büyük yol arkadaşları Luisa (Maribel Verdú).

Lady Bird (2017)

Yönetmen: Greta Gerwig
Gençler: Büyük hayalleriyle küçük bir California ilçesine sıkışmış, -başta annesi- tüm çevresiyle bitmeyen bir sevgi/nefret ilişkisi sürdüren, biraz patavatsız olsa da koca bir yüreğe sahip, özgürlüğüne fazlasıyla düşkün Christine (Saoirse Ronan) ile arkadaşları.

Badlands (1973)

Yönetmen: Terrence Malick
Gençler: Annesinin ölümünün ardından babasıyla ilişkisini düzeltemeyen, babası erkek arkadaşını onaylamayınca yaşadığı kasabadan kaçan Holly (Sissy Spacek) ve Güney Dakota’nın çorak arazilerinde seri cinayetlere imza atan, Kore Savaşı gazisi, şiddete meyilli erkek arkadaşı Kit (Martin Sheen).

Beautiful Thing (1996)

Yönetmen: Hettie Macdonald
Gençler: Sık sık zorbalığa maruz kalan, futbol oynamamak için okuldan uzaklaşan, utangaç Jamie (Glen Berry); uyuşturucu satan ağabeyi ve zorba, alkolik babasıyla yaşamak zorunda kalan, yaralarını ona sığınarak kapamaya çalışan Ste (Scott Neal).

Grease (1978)

Yönetmen: Randal Kleiser
Gençler: T-Birds isimli çetenin lideri, saçı ve arabası Greased Lightning dışında dünya umurunda olmayan, karizmatik Danny (John Travolta) ile bu çeteye düşman gruba habersizce katılan, iyi aile kızı imajını yıkmak isteyen, Danny’nin unutamadığı yaz aşkı Sandy (Olivia Newton-John).

Thirteen (2003)

Yönetmen: Catherine Hardwicke
Gençler: Aklı başında, yumuşak başlı bir ergen olsa da “küçük kız” imajından kurtulmaya kararlı 13 yaşındaki Tracy (Evan Rachel Wood) ile onu seks partileri, uyuşturucu ve suç dünyasıyla tanıştıran okulun popüler kızı Evie (Nikki Reed).

Pariah (2011)

Yönetmen: Dee Rees
Gençler: Ait hissetmediği bir çevrede gerçek kimliğini gizlemek, olduğundan farklı biri gibi davranmak zorunda bırakılan Alike (Adepero Oduye), ona kol kanat gerse de kendisi de ailevi problemlerle boğuşan dostu Laura (Pernell Walker) ve Alike’a karşı ilgisi olduğunu saklamayan, yeni deneyimlere açık Bina (Aasha Davis).

Hairspray (1988)

Yönetmen: John Waters
Gençler: Corny Collins Dans Şovu’nun müptelası, ırksal ayrımcılığa anlam veremeyen, güzellik kalıplarını yıkarak dansa olan yeteneğini kanıtlayan iyimser ve hevesli Tracy (Ricki Lake), onun utangaç arkadaşı Penny (Leslie Ann Powers), programın kendini beğenmiş dansçısı Amber (Colleen Fitzpatrick), Tracy’nin çekici erkek arkadaşı Link (Michael St. Gerard) ile Penny’nin ilgi duyduğu iyi kalpli Seaweed (Clayton Prince).

Call Me by Your Name (2017)

Yönetmen: Luca Guadagnino
Gençler: İtalya’nın kuzeyindeki bir malikanede yaşayan, cinselliğini keşfetme sürecinde olan, oldukça entelektüel bir ailenin tek çocuğu Elio (Timothée Chalamet) ve onun babasına asistanlık yapmak üzere Amerika’dan gelen, Elio’nun başını kısa zamanda döndürmeyi başaran üniversite öğrencisi Oliver (Armie Hammer).

But I’m a Cheerleader (1999)

Yönetmen: Jamie Babbit
Gençler: Eşcinsel olduğunu düşünen ailesi tarafından bir “rehabilitasyon kampına” yerleştirilen, popüler ponpon kız Megan (Natasha Lyonne) ve lezbiyen olduğundan emin olsa da muhafazakâr ailesi tarafından aynı kampa getirilmiş, yalnız ve karizmatik Graham (Clea DuVall).

The Perks of Being a Wallflower (2012)

Yönetmen: Stephen Chbosky
Gençler: Geçmişin hayaletleriyle boğuşan, en yakın arkadaşının intiharının ardından dibe vuran, oldukça yalnız Charlie (Logan Lerman), yaşadığı bir travma nedeniyle özsaygısını yitiren Sam (Emma Watson) ve kalbi fazlasıyla kırık olsa da yaşam enerjisini hiç yitirmeyen Patrick (Ezra Miller).

The Virgin Suicides (1999)

Yönetmen: Sofia Coppola
Gençler: Yaşıtlarının arzu nesnesi, okuduğu lisenin balo kraliçesi, ebeveynlerinin pençesinden kurtulma hayalleri kuran Lux (Kirsten Dunst), uyuşturucuya ve kadınlara düşkün flörtü Trip (Josh Hartnett) ve Lux’un âdeta bir tür hapishanede yaşayan, son derece dindar bir ailede büyüyen kız kardeşleri.

The Breakfast Club (1985)

Yönetmen: John Hughes
Gençler: İsyankâr, kendinden emin ve alaycı karakterinin altında istismarcı bir aileden geldiği ortaya çıkan, oldukça zeki John (Judd Nelson). Şımarık, kibirli ve züppe kabul edilse de aslında sadece kendisi olmak isteyen, akran baskısı mağduru Claire (Molly Ringwald). “Shermer Lisesi’nin beyni”, “inek”, “ebeveylerin ıslak rüyası” olarak isimlendirilse de mükemmeliyetçilik baskısı altında ezilmiş, intihara meyilli Brian (Anthony Michael Hall). Nemfomanyak bir gotik, utangaç bir ucube sanılan fakat yalnızca reddedilip incinmekten korkan bir genç kız olan Allison (Ally Sheedy). Popüler bir sporcu olsa da, gerçekte özgüven eksikliği yaşayan, babasıyla sorunlu bir ilişkiye sahip Andrew (Emilio Estevez).

Dazed and Confused (1993)

Yönetmen: Richard Linklater
Gençler: Okulun pek havalı yıldız futbolcusu Randall “Pink” Floyd (Jason London), dostları Don (Sasha Jenson), Ron (Rory Cochrane) ve Wooderson (Matthew McConaughey); çaylak birinci sınıf öğrencisi Mitch (Wiley Wiggins), onları bezdirmekten fazlasıyla zevk alan Fred (Ben Affleck), partiyi mahveden Pickford (Shawn Andrews) ve kız arkadaşı Michelle (Milla Jovovich) gençlerimizden yalnızca birkaçı…

A Taste of Honey (1961)

Yönetmen: Tony Richardson
Gençler: Alkolik ve bencil annesi kendisini reddettiği için evden ayrılan, yersiz yurtsuz kaldığı yetmezmiş gibi henüz 17 yaşında hamile olduğunu öğrenen Jo (Rita Tushingham) ve ona yardım eli uzatan, birlikte yaşamaya başladığı eşcinsel tekstil tasarım öğrencisi Geoff (Murray Melvin).

Clueless (1995)

Yönetmen: Amy Heckerling
Gençler: Her giydiği kıyafet diğer öğrenciler tarafından örnek alınan, okuduğu lisenin en havalı kızı Cher (Alicia Silverstone), popülerlik yarışında ikinci sırada yer alan yakın arkadaşı Dionne (Stacey Dash) ve onlara pek benzemeyen, modadan pek anlamadığı için giyim tarzı baştan yaratılan Tai (Brittany Murphy).

Rebel Without a Cause (1955)

Yönetmen: Nicholas Ray
Gençler: Los Angeles’a yeni taşınan, sık sık aile içi sorunlarla boğuşan, toplumla ve kendisiyle savaşan; yalnız, asi, sorunlu Jim (James Dean) ile babasıyla sorunlar yaşayan sevgilisi Judy (Natalie Wood) ve dağılmış bir ailenin tek çocuğu olan en yakın arkadaşı Plato (Sal Mineo).

Mavi Dalga (2013)

Yönetmen: Zeynep Dadak, Merve Kayan
Gençler: Balıkesir’de yaşayan, günün birinde büyük bir şehirde üniversite okumanın hayaliyle yanıp tutuşan, aklından bir türlü rehberlik öğretmeni çıkaramayan Deniz (Ayris Alptekin); yakın dostları Esra (Albina Özden) ile Gül (Nazlı Bulum) ve yakınlaştığı sınıf arkadaşı Kaya (Barış Hacıhan).

Il Posto (1961)

Yönetmen: Ermanno Olmi
Gençler: Milano’nun yoksul bir mahallesinde yaşayan, ailesinin geçimine katkı sağlamak için eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalmış, iş bulmaya çalışsa da vasıfsızlığı nedeniyle zorluk çeken Domenico (Sandro Panseri) ve kalbini kaptırdığı, benzer sebeplerle okuldan ayrılan, annesini desteklemek için iş arayan Antonietta (Loredana Detto).

Bande de Filles (2014)

Yönetmen: Céline Sciamma
Gençler: Paris’in fakir bir banliyösünde yaşayan, belirsiz geleceği ve sorunlu abisi nedeniyle zor günler geçirmekte olan 16 yaşındaki Afrikalı-Fransız Marianne (Karidja Touré) ve beklenmedik bir anda hayatına giren, özgür ruhlu üç arkadaşı: Lady (Assa Sylla), Fily (Marietou Toure), Adiatou (Lindsay Karamoh).

Plemya (2014)

Yönetmen: Myroslav Slaboshpytskyi
Gençler: Ukrayna’daki işitme-konuşma engellilere özel yatılı bir okula yeni gelen ve çetelerin oluşturduğu hiyerarşide yerini bulmaya çalışan Sergei (Hryhoriy Fesenko) ile zamanla takıntı besleyeceği, kürtaj yaptırmak için para biriktirmeye çalışan, aynı okuldaki Anya (Yana Novikova).

The Basketball Diaries (1995)

Yönetmen: Scott Kalvert
Gençler: Bir gün büyük bir basketbol yıldızı olma hayalleri kursa da uyuşturucu ile tanışınca hayatı tepetaklak olan, annesi tarafından evden atılınca New York sokaklarında hayata tutunmaya çalışan Jim (Leonardo DiCaprio); dostları Pedro (James Madio), Neutron (Patrick McGaw) ve Mickey (Mark Wahlberg).

Bunlar da var: Say Anything (1989), Entre Les Murs (2008), Kizzu ritân (1996), Fucking Åmål (1998), Eighth Grade (2018), Almost Famous (2000), Les Quatre Cent Coups (1959), Rushmore (1998), Boyz n the Hood (1991), Picnic at Hanging Rock (1975), Bend It Like Beckham (2002), Akira (1988), Hoop Dreams (1994), Gu ling jie shao nian sha ren shi jian (1991), 10 Things I Hate About You (1999), La Promesse (1998), Ferris Bueller’s Day Off (1986), Conte d’été (1996), Boogie Nights (1997), Juno (2007), The Way He Looks (2014), If…. (1968), Pretty in Pink (1986), Heathers (1989), Election (1999), Footloose (1984), Sixteen Candles (1984), West Side Story (1961), Ghost World (2001), Les Roseaux sauvages (1994), Mean Girls (2004), Napoleon Dynamite (2004), Drugstore Cowboy (1989).